DOLAR 50,46150,07%
EURO 55,51180,21%
ALTIN 6.064,760,41
BITCOIN 3206998-1.70108%
Bolu
13°

ORTA ŞİDDETLİ YAĞMUR

SABAHA KALAN SÜRE

Basın Özgürlüğü: Mücadele Devam Ediyor!
122 okunma

Basın Özgürlüğü: Mücadele Devam Ediyor!

ABONE OL
Temmuz 24, 2026 17:52
Basın Özgürlüğü: Mücadele Devam Ediyor!
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Hüseyin Aykan, “Sansür memurları artık gazete kapılarında beklemiyor olabilir. Ne büyük ilerleme… Günümüzde sansür; artan maliyetler, azalan reklam gelirleri, erişim engelleri ve ekonomik bağımlılık gibi farklı şekillerde kendini gösteriyor. 120 yıl önce basına karşı uygulanan yaptırımların kaldırıldığı iddia ediliyordu, fakat bu durumun bugün hala varlığını sürdürdüğünü üzülerek gözlemliyoruz” ifadelerini kullandı.

Sansür memurları 1908’de gazete kapılarındaydı

24 Temmuz’un Türk basın tarihi açısından önemi, II. Meşrutiyet’in ilanıyla 1908 yılına dayanıyor. İstanbul’daki gazeteciler, yayınlarını önceden denetleyen sansür memurlarını matbaalara almama kararı alarak, gazeteleri ilk kez sansür kurulunun onayına sunmadan yayımladı.

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti, 24 Temmuz’un 1971 yılına kadar “Basın Bayramı” olarak kutlandığını vurguladı. Ancak 12 Mart döneminin ardından gazetecilere ve yayıncılara yönelik artan baskılar nedeniyle bu gün “Basın Özgürlüğü İçin Mücadele Günü” olarak anılmaya başlandı. TGC Bolu Temsilcisi H. Hüseyin Aykan, üzerinden 118 yıl geçmesine rağmen basın özgürlüğü tartışmalarının hala devam etmesinin düşündürücü olduğunu belirtti.

Aykan, “1908 yılında gazeteciler sansür memurlarını kapıdan çevirmişti. Bugün ise gazetecinin kapısına sansür memuru göndermeye gerek kalmadı. Elektrik faturası, kâğıt maliyeti, personel giderleri ve reklam gelirlerindeki düşüş zaten kapıda bekliyor. Gazeteci işini yaptığı için gözaltına alınıyor, sokak ortasında darp edilebiliyor hatta öldürülebiliyor. Gazeteciye ‘Bu haberi yapma’ denilmiyor; haberi yapabileceği ekonomik ve güvenlik şartları ortadan kaldırılıyor.”

Yerel basın ekonomik baskıyla karşı karşıya

Aykan, özellikle Anadolu’daki yerel gazetelerin ve internet haber sitelerinin ağır bir ekonomik yük altında olduğunu ifade etti. Baskı, dağıtım, enerji, personel ve teknolojik altyapı giderlerinin sürekli arttığını belirten Aykan, yerel basının gelir kaynaklarının aynı oranda gelişmediğine dikkat çekti. Daha önce de ekonomik sorunların, yasal düzenleme eksikliklerinin ve küresel sosyal medya platformlarının neden olduğu haksız rekabetin Anadolu basınını tehdit ettiğini açıklamıştı.

“Yerel basının önemini herkes dile getiriyor. Yerel gazetelerin yaşaması gerektiğini savunmayan neredeyse yok. Fakat ilan vermeye, abonelik yapmaya veya gazetecinin emeğinin karşılığını ödemeye gelince bu büyük sevgi bir anda sessizliğe gömülüyor. Kutlama mesajları bol, ekonomik destek ise son derece az.”

Aykan, yerel basının yalnızca ticari bir işletme olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayarak, gazetelerin şehirlerin hafızasını tuttuğunu, kamu kurumlarını denetlediğini ve vatandaşların sorunlarını görünür hale getirdiğini söyledi.

Dijital platformlar haberi kullanıyor, geliri kendisi alıyor

Dijitalleşmenin gazetecilik açısından yeni fırsatlar yarattığını ancak beraberinde ciddi sorunlar getirdiğini ifade eden Aykan, küresel teknoloji şirketlerinin gazetecilik içerikleri üzerinden gelir elde ettiğini belirtti.

“Gazeteci sahaya çıkıyor, bilgi topluyor, fotoğraf çekiyor, görüntü kaydediyor, haberi yazıyor ve hukuki sorumluluğu üstleniyor. Dijital platform ise haberi birkaç saniyede kullanıcıya sunarak reklam gelirini kendi kasasına koyuyor. Bu sistemde gazetecilik çok değerli görülüyor; fakat gazetecinin kendisine hak ettiği ekonomik değer verilmiyor.”

Aykan, sosyal medya üzerinden yayılan doğrulanmamış bilgilerin gazetecilik faaliyetiyle eş tutulmaması gerektiğini vurguladı. Haber üretiminin kaynak kontrolü, doğrulama, editoryal sorumluluk ve kamu yararı gerektirdiğini belirtti.

“Bir söylentiyi telefon ekranından paylaşmak gazetecilik değildir. Gazetecilik; sorumluluk almak, doğru bilgiyi araştırmak ve gerektiğinde güç sahiplerine soru sorabilmektir. Gazetecinin görevi, yöneticileri memnun etmek değil, halkın gerçekleri öğrenmesini sağlamaktır.”

Bayram diyebilmek için mücadele sürüyor

Hüseyin Aykan, Türkiye Gazeteciler Cemiyeti’nin resmî il temsilcisi olarak, 24 Temmuz’un yalnızca kutlama mesajlarının yayımlandığı sembolik bir gün olarak görülmemesi gerektiğine dikkat çekti.

Aykan, gazetecilerin mesleki ve sosyal haklarının korunması, basın kuruluşlarının ekonomik bağımsızlığının güçlendirilmesi ve dijital platformlarla yerel medya arasındaki gelir adaletsizliğinin giderilmesi gerektiğini ifade etti.

“Basının gerçekten bayram yapabilmesi için gazetecinin soru sormaktan çekinmediği, haber nedeniyle ekonomik ya da hukuki baskıya maruz kalmadığı ve emeğinin karşılığını alabildiği bir düzenin oluşturulması şart. Bugün gazetecilere çiçek göndermek, yarın eleştirel bir haber nedeniyle telefonu kapatmak basın özgürlüğü değildir.”

“24 Temmuz’u kutluyoruz; çünkü umut etmekten vazgeçmiyoruz. Ancak adına bayram dediğimizde biraz durup düşünmek gerekiyor. Basın özgürlüğünün hala savunulmak zorunda olduğu bir yerde, kutlamadan önce mücadeleyi konuşmak daha doğru olacaktır.”

Aykan, açıklamasını Bolu’da ve yurt genelinde görev yapan basın çalışanlarının 24 Temmuz Basın Özgürlüğü İçin Mücadele Günü’nü kutlayarak tamamladı.

En az 10 karakter gerekli