DOLAR 50,55960,21%
EURO 55,4373-0,03%
ALTIN 5.731,95-3,48
BITCOIN 30261570.81282%
Bolu
8°

HAFİF YAĞMUR

SABAHA KALAN SÜRE

Aliyev’den Güç ve Hukuk Üzerine Çarpıcı Analiz
86 okunma

Aliyev’den Güç ve Hukuk Üzerine Çarpıcı Analiz

ABONE OL
Ocak 13, 2026 13:18
Aliyev’den Güç ve Hukuk Üzerine Çarpıcı Analiz
0

BEĞENDİM

ABONE OL

AZERBAYCAN – BHA

Azerbaycan “Yeni Çağ” Medya Grubu Direktörü ve Azerbaycan Basın Konseyi Yönetim Kurulu Üyesi Agil Alesger, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in son açıklamalarını değerlendirerek mevcut küresel düzen hakkında çarpıcı bir analiz sundu.

Aliyev’in yerli televizyonlara yaptığı röportaj, yalnızca Azerbaycan’ın iç ve bölgesel gündemini değil, aynı zamanda uluslararası sistemin işleyişine dair önemli bir teşhis sunuyor. Cumhurbaşkanı’nın “uluslararası hukuk” hakkındaki görüşleri, 21. yüzyıl jeopolitiğini anlamak için kritik bir çerçeve oluşturuyor.

Aliyev, konuya açık bir dille yaklaşarak, “Bugün dünyada uluslararası hukuk diye bir şey yoktur. Bunu herkes unutsun. Güç, iş birliği, müttefiklik ve karşılıklı destek vardır.” ifadelerini kullanıyor.

Bu sözler, mevcut küresel düzenin işleyiş mekanizmasına dair bir tanım niteliği taşıyor. Aliyev, hukukun tamamen reddedilmediğini, fakat yalnızca güç ve siyasi irade ile desteklendiğinde anlam kazanabileceğini vurguluyor. Röportajın genel çerçevesine göre, uluslararası hukuk bağımsız ve kendiliğinden bir mekanizma değil, güç dengelerinin bir yansımasıdır.

Bu yaklaşım, günümüzde yaşanan çatışma ve krizlerle örtüşüyor. Ukrayna, Orta Doğu, Güney Kafkasya ve Afrika’daki olaylar, hukuki kararların ve uluslararası belgelerin yalnızca uygulanacak siyasi ve askeri güç mevcut olduğunda etkili olduğunu ortaya koyuyor. Aliyev’in analizinin temeli işte bu gerçeklere dayanıyor.

Aliyev, “Eğer güçlü değilsen, haklı olmanın hiçbir önemi yoktur.” diyerek, Azerbaycan’ın son otuz yılındaki deneyimlerinden çıkardığı stratejik bir dersi küresel ölçekte ifade ediyor. Uluslararası hukuk temelinde alınan kararların uygulanmamasının nedenleri arasında siyasi irade ve gerçek baskı mekanizmalarının eksikliği yer alıyor. Bu durum, hukukun yalnızca kâğıt üzerinde kaldığını ve gerçek siyasetin güç tarafından belirlendiğini gösteriyor.

Aliyev’in bu tespiti, geçmişe yönelik bir muhasebenin ötesinde, geleceğe dair bir uyarı niteliği taşıyor. Mesaj açık: Günümüz dünyasında idealler değil, çıkarlar ve güç merkezleri belirleyici olmaktadır.

Cumhurbaşkanı, “Bugün bütün ülkeler için güvenlik bir numaralı meseledir.” ifadesiyle küresel siyasetin önceliklerini net bir şekilde ortaya koyuyor. Ekonomi, diplomasi ve insani değerler de güvenlik şemsiyesi altında anlam kazanıyor. Devletler, uluslararası alanda konumlarını hukuki argümanlardan ziyade güvenlik üreten güç yapılarıyla güçlendiriyor.

Aliyev’i klasik realist yaklaşımdan ayıran önemli bir nokta, gücü yalnızca zor kullanımı olarak değil, iş birliği ve müttefiklik ile dengelenmiş bir mekanizma olarak tanımlamasıdır. Bu bağlamda, “güç” terimi, “iş birliği” ve “müttefiklik” ile birlikte anılmaktadır.

Mülakatta vurgulanan temel mesaj, yalnızca güçlü olmanın yeterli olmadığı, doğru ittifaklarla güçlenmenin esas olduğudur. Bu durum, özellikle Türk dünyası açısından stratejik bir anlam taşımaktadır.

Cumhurbaşkanı’nın Türk Devletleri Teşkilatı’na atfettiği önem dikkat çekiyor. Aliyev, bu teşkilatın yalnızca kültürel bir yapı değil, stratejik ve güvenlik temelli bir koordinasyon alanı olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor. “Türk Devletleri Teşkilatı bizim için çok önemli bir platformdur ve bu teşkilatın gelecekteki gelişimi için Azerbaycan elinden geleni yapıyor.” açıklaması, bu yaklaşımın işlevselliğini gösteriyor.

Aliyev, Türk dünyasının güvenliğinin artık dış aktörlere bırakılmaması gerektiğini ifade ederek askeri iş birliği konusuna özel bir vurgu yapıyor: “Neden Türk devletleriyle sadece ekonomik alanda iş birliği yapalım? Güvenlik herkes için temel meseledir.”

Bu sözler, Türk Devletleri Teşkilatı’nın gelecekteki yönünü belirleyen stratejik bir çerçeve sunuyor; güvenlik unsuru olmadan entegrasyonun kalıcı olamayacağını ortaya koyuyor.

Gabala’da düzenlenen toplantı, bu stratejik yaklaşımın somut bir yansıması olarak öne çıkıyor. Cumhurbaşkanı, “Gabala’da yapılan görüşme, Türk devletleri arasında karşılıklı güvenin daha da güçlendiğini gösterdi.” diyerek bu durumu ifade ediyor.

Gabala buluşması, Türk dünyasında sessiz diplomasinin somut bir sonucu olarak değerlendiriliyor. Kamuoyuna yönelik sert açıklamalardan ziyade, ortak güvenlik algısının ve stratejik uyumun tesis edildiği bir platform oluşturuluyor. Bakü’nün bu süreci organize eden ve koordine eden aktör olarak öne çıkması, Azerbaycan’ın lokomotif rolünü pekiştiriyor.

Röportajın dikkat çeken diğer bir bölümü ise Zengezur Koridoru’nun yalnızca bölgesel değil, küresel güç merkezleri düzeyinde ele alınmasıdır. Aliyev, ABD Başkanı Donald Trump ile yapılan bir görüşmeye atıfta bulunarak, “Trump Zengezur koridoruna kendi ismini verdiği için inanıyorum ki, yakında bu yol açılacaktır.” diyor.

Bu ifade, Zengezur’un yalnızca bir altyapı projesi olmadığını, küresel jeopolitik çıkarların kesişim noktası olduğunu ortaya koyuyor. Azerbaycan, bu süreçte edilgen bir aktör değil, aktif bir oyun kurucu olarak rol alıyor.

Cumhurbaşkanı’nın Orta Asya ile olan ilişkilerine verdiği önem de mülakatta net bir şekilde kendini gösteriyor. Kazakistan ve Özbekistan ile ilişkiler, klasik diplomatik bağların ötesinde bir boyutta ele alınıyor. “Kazakistan ve Özbekistan ile ilişkilerimiz yükselen bir çizgide gelişiyor ve bu ilişkiler Türk dünyasının geleceği açısından çok önemlidir.” şeklindeki ifadeler, Türk dünyasının ağırlık merkezinin Güney Kafkasya-Hazar-Orta Asya ekseninde şekillendiğini gösteriyor.

Mülakatın bir diğer dikkat çekici noktası ise Filistin meselesine yönelik yaklaşımdır. Aliyev, bu konuda duygusal tepkilerden uzak, devlet sorumluluğu ve tarihsel tecrübeyle konuşuyor. Amerikalı muhataplarına, “Ülkem saldırıya uğramış bir ülkedir. Birinci Karabağ Savaşı’nda büyük kayıplar verdik, İkinci Karabağ Savaşı’nda da şehitlerimiz oldu.” diyerek durumu özetliyor.

Bu açıklama, Azerbaycan’ın dış politikasında insan hayatının pazarlık konusu olamayacağını net bir şekilde ifade ediyor. Cumhurbaşkanı, geçmişte Azerbaycan’ın zor durumda kaldığında kaderiyle baş başa bırakıldığını belirterek, “Kimse bizi savunmuyordu.” diyor.

Aliyev’in bu sözleri, Filistin’e karşı bir mesafe değil, uluslararası ilişkilerde romantizmin değil, gerçekliğin esas alınması gerektiğini vurgulayan bir devlet aklının ifadesidir. Buna rağmen, Azerbaycan’ın Filistin konusundaki tutumu ilkesel ve nettir: “Azerbaycan hem BM’de, hem Bağlantısızlar Hareketi’nde hem de İslam İşbirliği Teşkilatı’nda her zaman Filistin’i ve Filistin devletinin kurulmasını desteklemiştir.”

Bu destek, yalnızca sözle sınırlı kalmayıp, Bakü’deki Filistin Büyükelçiliği’nin Azerbaycan’ın mali yardımıyla faaliyet gösterdiği gerçeğiyle de perçinlenmektedir.

Aliyev’in mülakatında ele aldığı konular —uluslararası hukuk eleştirisi, güvenlik vurgusu, Türk Devletleri Teşkilatı, Gabala süreci, Zengezur Koridoru, Orta As

En az 10 karakter gerekli