
EGEMEN ALTINBAŞ / ANKARA – BHA
Cumhuriyet Savcısı Asım Ekren, Basın Kanunu, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, Türk Ticaret Kanunu ile Yargıtay kararları çerçevesinde ajans haberlerinin telif hakkı kapsamındaki korunma yöntemlerini detaylı bir şekilde ele aldı. Ekren’in değerlendirmeleri şöyle:
5187 sayılı Basın Kanunu, “eser sahibi” tanımını yapmasına rağmen, “eser” kavramını tanımlamamaktadır. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 1/B maddesi, eseri, sahibinin özgün niteliklerini taşıyan ve bilim, edebiyat, müzik, güzel sanatlar ya da sinema eserleri gibi düşünsel ve sanatsal ürünler olarak tanımlamaktadır. Bu kanun, eserlerin ve ilgili hakların hukuki ve cezai korumasını sağlamakta, 71, 72 ve 81. maddelerinde suç sayılan eylemleri düzenlemektedir.
Basın Kanunu’nun süreli yayınlara özgü yapısı ve 5187 ile 5846 sayılı kanunların farklı alanları düzenlemesi nedeniyle, Basın Kanunu’nda “eser” kavramının kapsamının belirlenmesi faydalı olabilir. Mevcut durumda, bir haberin telifinin verilip verilmemesi ile ilgili olarak, 5187 sayılı Kanun’da “eser” tanımının yapılması veya 5846 sayılı Kanun’a gazetecilik ve yayıncılık kapsamındaki haberlerin dahil edilmesi gibi bir düzenleme gerekmektedir. Ayrıca, 5187 sayılı Kanun’un 2. maddesindeki “basılmış eser” ifadesinin 7418 sayılı Kanun öncesi durumu ve bu düzenlemenin internet yayınlarını kapsayıp kapsamadığı belirsizlik taşımaktadır. Bu nedenle “eser” yerine “yayın” ifadesinin ya da “eser ya da internet haber sitesi yayını” ifadesinin kullanılması önerilmektedir.
Basın Kanunu’nun 24. maddesi, süreli yayında yer alan haber, yazı ve resimlerin kaynak gösterilmeden yeniden yayımlanmasını suç saymaktadır. Bir haber ajansı tarafından yapılan bir yayın, herhangi bir internet sitesi, gazete veya dergi tarafından izinsiz olarak yeniden yayımlanabilir mi? Bu durum, 5187 sayılı Kanun’un 24. maddesindeki yeniden yayım suçu veya 5846 sayılı Kanun’un 71. maddesindeki hak ihlali kapsamında değerlendirilebilir. Ayrıca, haber ajansının internet sitesindeki bir yayının izinsiz olarak başka bir internet sitesi aracılığıyla yayımlanmasının hukuki boyutu tartışılmaktadır.
Uygulamada, abonelerin belirli bir ücret ödeyerek ve şifre ile erişebilecekleri haber ajansı sitelerindeki haberlerin izinsiz olarak internet üzerinden paylaşılması durumları sıklıkla karşılaşılmaktadır. Bu tür bir durum, haber ajansının hak sahibi olduğu yayının izinsiz olarak sunulması halinde nasıl nitelendirileceği sorusunu gündeme getirmektedir.
Konuya ilişkin olarak 5187, 5651, 6102 ve 5846 sayılı kanunların ilgili maddelerinin incelenmesi gerekmektedir. 7418 sayılı Kanun öncesinde basılı bir yayının haberlerinin paylaşılması 5187 sayılı Kanun’un 24. maddesine tabi olurken, internet ile ilgili hükümlerin Basın Kanunu kapsamına alınmaması uygulaması vardı. Yargıtay kararları, internet yayınlarında Basın Kanunu hükümlerinin uygulanamayacağını belirtmiştir. Ancak, hem basılı eserde hem de internette yer alan bir yayın için Basın Kanunu hükümlerinin uygulanabileceği yönünde kararlar da bulunmaktadır.
7418 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesiyle internet haber siteleri, Basın Kanunu’ndaki süreli yayınlar kapsamına dahil edilmiştir. Bu durum, internet haber siteleri ile basılı yayınlar arasında bir ayrım olmaksızın aynı şekilde değerlendirilmesini sağlamaktadır. Yargıtay, haber ajansının internet sitesindeki görsellerin izinsiz kullanılması gerektiğine dair karar vermiştir. Ancak, başka bir internet gazetesindeki haberin izinsiz olarak yayımlanmasının suç oluşturmadığına, özel hukuk korumasının ise özel hukuk mahkemelerince değerlendirilmesi gerektiğine dair kararlar da mevcuttur.
Bu bağlamda, 7418 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği 18.10.2022 tarihi itibariyle internet haber siteleri, tıpkı basılı yayınlar gibi süreli yayın kapsamına alındığından, haber ajansı yayınlarının izinsiz bir şekilde paylaşılması durumunda 5187 sayılı Basın Kanunu’nun 24. maddesi gereği suç oluşturabileceği anlaşılmaktadır.
1
Erdoğan’dan Azerbaycan’a Kurtuluş Günü Kutlaması
1596 kez okundu
2
Almanya’da 50 Türk öğretmen alımı yapılacak!
1027 kez okundu
3
Kahverengi Kokarcaya Karşı 1 Milyon Samuray Arısı!
929 kez okundu
4
Bakan Şimşek, “Fenomenler” için Talimat Verdi!
874 kez okundu
5
Düğün Salonlarına Ceza Yağmuru: Fatura Zorunlu!
839 kez okundu
6
Ramazan Bayramı’nda Ek Tren Seferleri ve Kapasite Artışı!
705 kez okundu
7
Kenan Yıldız, Juventus’ta geleceğini güvence altına alıyor!
638 kez okundu
8
Teneffüs Park’a Yeni Kaydırak Kulesi Eklendi!
630 kez okundu
9
Kars Kızılay’dan Öğrencilere Moral Dolu Destek!
608 kez okundu
10
Mehmet Şimşek: Ekonomide Sıkı Para Politikası!
605 kez okundu